Dawny cmentarz ewangelicki

Teren bardzo zarośnięty. W środku lasu maleńki cmentarz. Widać, że ktoś odwiedza, wydeptana ścieżka, dwa puste znicze i sporo worków na śmieci dookoła. Teren bardzo zapuszczony. Robi się przykro i straszno jak się na to patrzy. Szkoda, że nikt się tym bardziej nie interesuje.

Sam cmentarz został już zlikwidowany. Duża część płyt leży jednak na końcu alei, która jest pozostałością po dawnym założeniu. Szkoda, że ze strony parafii nie ma kompletnie żadnego zainteresowania w temacie uratowania tych zabytków.

We wrześniu 1908 r. władze gminy Sydowsaue rozpoczęły starania o utworzenie nowego cmentarza. Wybrano niezabudowaną działkę za torami kolejowymi. W tym czasie funkcjonował nadal cmentarz przy ul. Włókienniczej.

Nowe miejsce pochówku mieszkańców Sydowsaue otworzono ok. 1909 r. Przewidywano, iż jego powierzchnia wystarczy na 53 lat, licząc średnio 16 pochówków rocznie. Na teren cmentarza prowadziła, zachowana do dziś, betonowa brama, po której obu stronach umieszczono dodatkowe mniejsze otwory przejściowe.

W południowo-wschodniej części cmentarza, tuż za bramą, wybudowano ok. 1930 r. murowaną, neogotycką kaplicę. Pierwotnie była to jednoprzestrzenna budowla zakończona od strony północno – wschodniej trójboczną absydą, zaś od strony południowo – zachodniej zwieńczona szczytem schodkowym z trzema polami blend. Pod nim znajdowało się główne wejście do kaplicy. Półkoliste okna, umieszczone w elewacjach, zostały otoczone pionowymi, prostokątnymi blendami, a po wojnie ozdobione witrażami. W 1947 r. obiekt ten został adaptowany na kościół parafii rzymskokatolickiej pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny. Dzisiejszy wygląd kaplic jest efektem jej rozbudowy w latach 60 – tych. Oprócz wspomnianych już witraży, dobudowano od strony południowo – zachodniej drewnianą kruchtą, zaś od strony północnej – przybudówkę na planie prostokąta. Kościół funkcjonował do 1990r., kiedy to przeniosło parafię do nowego budynku przy ul. Srebrnej 8.

Po oficjalnym zlikwidowaniu cmentarza pismem z 1976 r. usunięto ocalałe niemieckie nagrobki i złożono przy płocie od strony dawnej fabryki „Wiskord”. W 2009 r. podczas usuwania krzaków zarastających owe ogrodzenie przesunięto ciężkim sprzętem złożone przy nim płyty nagrobne. Obecnie leżą one na końcu lipowej alei głównej.